คู่มือ
AI ค้นกฎหมายไทยต่างจาก Google search ยังไง
Thai Legal ค้นแบบ hybrid retrieval — ผสม dense embedding กับ BM25/FTS5 ด้วย RRF จึงเจอมาตราที่ใช่แม้ผู้ใช้ไม่รู้คำศัพท์ทางกฎหมายที่ต้องพิมพ์เป๊ะ
สรุปสั้นๆ
เว็บสืบค้นกฎหมายทางการและ Google ส่วนใหญ่เป็น full-text keyword search — ต้องรู้คำที่จะค้นตรง กับคำในตัวบทเป๊ะถึงจะเจอ ถ้าผู้ใช้อธิบายสถานการณ์เป็นภาษาคนโดยไม่รู้ศัพท์ทางกฎหมาย ก็มักหาไม่เจอ
Thai Legal ใช้ hybrid retrieval แทน — รวม 2 วิธีค้นเข้าด้วยกันแล้วจัดอันดับใหม่ด้วย RRF (Reciprocal Rank Fusion) ครบทั้ง 4 คลังเอกสาร (ตัวบทกฎหมาย · ราชกิจจานุเบกษา · ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา · คำพิพากษาศาลฎีกา)
กลไกการค้นแบบ hybrid retrieval
1) Dense embedding search (BGE-M3): แปลงคำถามและ ข้อความตัวบทเป็นเวกเตอร์ตามความหมาย แล้วหาข้อความที่ความหมายใกล้เคียงกัน จับได้แม้ผู้ใช้ พิมพ์คนละคำกับตัวบทเป๊ะๆ เช่น อธิบายสถานการณ์แทนที่จะรู้ศัพท์ทางกฎหมาย
2) Sparse/keyword search (BM25/FTS5): ค้นคำตรงกันแบบ full-text ด้วย tokenizer ภาษาไทย (pythainlp) แม่นเมื่อรู้เลขมาตราหรือคำศัพท์เฉพาะทางกฎหมาย อยู่แล้ว — dense อย่างเดียวอาจพลาดคำเฉพาะแบบนี้ได้
3) รวมด้วย RRF:จัดอันดับผลลัพธ์จากทั้งสองวิธีใหม่ตาม ตำแหน่งอันดับ (ไม่ใช่คะแนนดิบที่หน่วยต่างกัน) ผลลัพธ์ที่ทั้งสองวิธีเห็นตรงกันว่าเกี่ยวข้องจะได้ อันดับดีกว่าการใช้วิธีใดวิธีหนึ่งเดี่ยวๆ — ได้ผลลัพธ์ที่ครอบคลุมทั้ง “ความหมายใกล้เคียง ” และ “คำตรง” ในคำตอบเดียว
ตัวอย่างการใช้งาน
ตัวอย่าง: ผู้ใช้ถามว่า “เจ้าของบ้านเช่าไม่คืนเงินประกัน อ้างว่าห้องมีรอยขีดข่วนเล็กน้อย ตอนย้ายออก ทำได้ไหม” — ไม่มีคำว่า “เงินประกัน” หรือ “มาตรา 562” ในคำถามเลย
dense search จับความหมายของสถานการณ์ (ความรับผิดของผู้เช่าต่อความเสียหายทรัพย์สินที่เช่า) แล้ว พาไปเจอ ป.พ.พ. มาตรา 562 ได้ ทั้งที่ผู้ใช้ไม่รู้เลขมาตรามาก่อน — ผลลัพธ์เดียวกันนี้ยังใช้เป็น ตัวอย่างการเชื่อมต่อจริงที่ คู่มือต่อ Claude กับกฎหมายไทย และ คู่มือต่อ ChatGPT กับกฎหมายไทย
แหล่งอ้างอิง
ราชกิจจานุเบกษา: ได้รับการสนับสนุนจากสำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี เผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต CC-BY-4.0 · ตัวบทกฎหมาย/ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา: ข้อมูลเปิดจากสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา (searchlaw.ocs.go.th) · คำพิพากษาศาลฎีกา: เผยแพร่ในฐานะเอกสารราชการตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ฯ มาตรา 7(4) — ไม่ใช่การอนุญาตจากศาลโดยตรง · แหล่ง: ระบบสืบค้นคำพิพากษาศาลฎีกา (deka.supremecourt.or.th)
hybrid retrieval ค้นครอบคลุมทุกคลังพร้อมกันในคำถามเดียว ปัจจุบันครบทั้ง 4 คลังเอกสาร (ตัวบทกฎหมาย · ราชกิจจานุเบกษา · ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา · คำพิพากษาศาลฎีกา)
ข้อจำกัด
Thai Legal เป็นเครื่องมือช่วยค้นคว้า ไม่ใช่การให้คำปรึกษาทางกฎหมาย — ทุกคำตอบควรตรวจสอบ ตัวบทฉบับล่าสุดและปรึกษาผู้ประกอบวิชาชีพกฎหมายประกอบเสมอ hybrid retrieval ช่วยให้เจอมาตราที่ เกี่ยวข้องง่ายขึ้น แต่ไม่ได้ตัดสินความถูกต้องของคำตอบแทนการตรวจสอบต้นฉบับ
แพ็กเกจทดลองใช้ได้ 100 ครั้ง/เดือนโดยไม่ต้องผูกบัตร ส่วน Pro ใช้ได้ 2,000 ครั้ง/เดือน ดูรายละเอียดที่ หน้าราคา
คำถามที่พบบ่อย
AI ค้นกฎหมายไทยต่างจาก Google search ยังไง+
Google และเว็บสืบค้นกฎหมายทางการส่วนใหญ่เป็น keyword search ธรรมดา — ต้องพิมพ์คำที่ตรงกับคำในตัวบทเป๊ะถึงจะเจอ
ส่วน Thai Legal ค้นแบบ hybrid retrieval ผสมทั้ง dense embedding (ความหมายใกล้เคียง) กับ BM25/FTS5 (คำตรง) แล้วรวมคะแนนด้วย RRF จึงเจอมาตราที่เกี่ยวข้องได้แม้ผู้ใช้ไม่รู้คำศัพท์ทางกฎหมายที่ต้องพิมพ์เป๊ะ
dense embedding search คืออะไร+
การค้นด้วยโมเดล embedding (Thai Legal ใช้ BGE-M3) ที่แปลงคำถามและตัวบทกฎหมายเป็นเวกเตอร์ตามความหมาย แล้วหาข้อความที่ความหมายใกล้เคียงกัน แม้ไม่มีคำตรงกันสักคำ
เช่น ถามว่า 'เจ้าของบ้านเช่าเรียกเก็บเงินประกันเกินจริงได้ไหม' ก็เจอมาตราที่เกี่ยวกับสัญญาเช่าได้ แม้ไม่มีคำว่า 'เงินประกัน' ในตัวบทเป๊ะ
BM25/FTS5 (sparse search) คืออะไร+
การค้นแบบ keyword ดั้งเดิม (BM25 ผ่าน FTS5 พร้อม tokenizer ภาษาไทย pythainlp) ที่หาคำตรงกันในตัวบท — แม่นเมื่อรู้เลขมาตราหรือคำศัพท์ทางกฎหมายที่ต้องพิมพ์เป๊ะอยู่แล้ว dense อย่างเดียวอาจพลาดคำเฉพาะแบบนี้ได้ จึงต้องผสมทั้งสองแบบ
RRF (Reciprocal Rank Fusion) ทำหน้าที่อะไร+
RRF คือวิธีรวมอันดับผลลัพธ์จาก dense search และ BM25/FTS5 เข้าด้วยกัน โดยให้น้ำหนักตามอันดับ (ไม่ใช่คะแนนดิบที่หน่วยต่างกัน) ผลลัพธ์ที่ทั้งสองวิธีเห็นตรงกันว่าเกี่ยวข้องจะได้อันดับดีกว่าการใช้วิธีใดวิธีหนึ่งเดี่ยวๆ
ทำไม hybrid retrieval ถึงเหมาะกับคำถามกฎหมายภาษาคน+
ผู้ใช้ส่วนใหญ่อธิบายสถานการณ์เป็นภาษาคน ไม่รู้เลขมาตราหรือศัพท์ทางกฎหมายที่ต้องพิมพ์เป๊ะมาก่อน — dense search จับความหมายของสถานการณ์นั้นได้ ส่วน BM25 กันไม่ให้พลาดคำเฉพาะที่รู้อยู่แล้ว
รวมกันด้วย RRF ครบทั้ง 4 คลังเอกสาร (ตัวบทกฎหมาย · ราชกิจจานุเบกษา · ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา · คำพิพากษาศาลฎีกา) จึงได้ผลลัพธ์ที่ตรงประเด็นกว่าการค้นแบบ keyword อย่างเดียว
เชื่อมต่อ Claude หรือ ChatGPT ครั้งเดียว แล้วถามกฎหมายไทยเป็นภาษาคนได้เลย
ไปที่หน้าคู่มือการใช้งาน